Haaksbergen Hassinkbrink

tijd, ruimte, beweging
- ruimte
Kraanzaag


Het beeld 'Kraanzaag met kraaiende haan' staat in de vijver aan de Monnikskap en is een reactie op de twee grote eiken verderop in de omgeving. De vijver, de brug en de eiken zijn een sterk beeldend element in de woonomgeving. Ik wil door het beeld in de vijver te plaatsen het beeldend element versterken. Inhoudelijk verwijst het beeld naar de ontbossing van de omgeving. Er is een periode geweest waarin het hout via de schipbeek vanuit het achterland via de Buursebeek naar Deventer werd vervoerd. De kraanzaag werd gebruikt voor het zagen van de planken die men nodig had voor het bouwen van de schuiten zoals bijvoorbeeld de Berkelzomp. De zaag werd met de bijl ook gebruikt voor het aanleggen van kampen. Ik stel mij voor dat dit ooit de ontstaansgeschiedenis van Hassinkbrink is geweest. De huismerken zijn symbolen van boerderijen die er ooit waren. In het beeld kraait de haan iedereen tot waakzaamheid.

De drie beelden getiteld 'Kraanzaag met kraaiende haan', 'Plaggenzicht met aanvliegende eend' en 'Zeis met hert' worden uitgevoerd in gepatineerd brons in combinatie met corten staal. Dit betekent dat er nauwelijks tot geen onderhoud nodig is. De hoogte varieert van 5,50 meter tot 2,50 meter.

De plaats van de wijk is (wordt) gebouwd op een zeer oud landbouw gebied. De grond werd door de toenmalige bewoners op een kunstmatige wijze bemest. Deze geschiedenis gaat verder terug dan het schriftelijk bewijs uit 1188. Tot het jaar 800 brandde de landbouwende bevolking een stuk bos of woeste grond af. De as diende als bemesting. Gedurende enige tijd werd rogge verbouwd. Was het landbouwgebied uitgeput, dan werd een ander stuk bos afgebrand. Pas met Karel de Grote kwam door invoering van het drieslagstelsel hierin verandering.
Men kende twee soorten landbouwgronden. De open ruimten in bossen, ontstaan door houthak en afzagen, werden kampen genoemd. De akkers, die men in open gebieden met weinig begroeiing aanlegde, groeiden door de voortdurende plaggenbemesting uit tot essen. Wat uit de literatuur duidelijk wordt, is de constante strijd die toenmalige bewoners hebben moeten leveren om te overleven.

De boeren waren het grootste gedeelte van de tijd bezig met het bewerken van hun landbouwgronden. Gedurende eeuwen hebben zij jaar in jaar uit de grond verbeterd door steeds weer plaggen veen, vermengd met de mest uit hun potstallen, naar de gronden te rijden. Dit gebeurde veelal onder armoedige en lichamelijk zware omstandigheden. Voor een es van één meter hoog bijvoorbeeld was duizend jaar arbeid nodig.
Gezondheidsomstandigheden waren niet al te best. De naam van hun huizen, het 'los hoes' klinkt wellicht romantisch maar een schoorsteen op het dak was er niet. Dieren schoven bij wijze van spreken in de woonkamer aan. Foto's uit de negentiende eeuw laten zien onder welke omstandigheden de mensen woonden en leefden.

top

huismerken van de bewoners van Eppenzolder