COPD behandeling in de wijk

wijken Hogeland, Perik en Centrum Oost Enschede

Doelen
  • Vroege opsporing in de eerste lijn door huisarts, diëtist en fysiotherapeut
  • Vroege behandeling van COPD (GOLD I en II) via verwijzing van de huisarts
  • Voorkomen en verminderen van functionele achteruitgang, optimaliseren van ADL (verbeteren van de kwaliteit van leven)
  • Voorkomen en/of verminderen van excacerbaties (ziekenhuisopnames) Signalerende functie diëtist en fysiotherapeut bij achteruitgang
Uitvoering
  • Behouden of verbeteren van de voedingstoestand
  • Behouden of vergroten van de spiermassa
  • Vergroten van ziekte-inzicht waardoor cliënt kan bijdragen aan
  • gezondheidsbevorderend gedrag
  • Eventueel inschakelen van long-verpleegkundige en/of maatschappelijk werk
Meten van de effecten
bij aanvang en afsluiting van de behandeling door fysiotherapeut en diëtist
  • Lichaamssamenstelling: spiermassa, vetmassa, vocht
  • Gewicht en buikomvang
  • Conditie d.m.v. submaximale fietstest en/of 6MWT
  • Kracht d.m.v. bepalen 1RM bovenste en onderste extremiteit
  • Subjectieve beleving d.m.v. CCQ scorelijsten


De diëtist

Programma COPD in de wijk:
Diëtist, extra verwijscriteria
  • ondergewicht (BMI 21 bij COPD)
  • ongewenst gewichtsverlies ( 5% gewichtsverlies in 1 maand of 10% in 6 maanden)
  • overgewicht (BMI 27)
  • verminderde eetlust en / of onvolwaardige voeding (bijv. verminderde inname )
Programma diëtist, Behandelplan
Taak diëtist
  • Bepalen voedingstoestand (voedingsanamnese, gewichtsverloop, BMI; spiermassa dmv BIA meting)
  • Bijstellen tot volwaardige voeding
  • Vergroten inzicht van relatie voeding(-stoffen) en COPD i.v.m. spieropbouw en -onderhoud, vergroten weerstand; eventueel verminderen vetmassa / gewicht
Behandelplan
  • Opstellen persoonlijk dieetadvies en begeleiding bij spierbehoud of –opbouw, gewichtstoename of -verlies
  • Voedingsvoorlichting, individueel of in kleine groepen bij voldoende aanmelding (circa 8 personen: lotgenotencontacten, uitwisselen ervaringen)
Duur voedingsbegeleiding
  • 1e gesprek: intake diëtist, opstellen voedingsadvies en behandelplan, rapportage verwijzer; eventueel overleg fysiotherapeut
  • 2e gesprek na 2-4 weken: evalueren resultaat en uitvoering voedingsadvies, achterhalen struikelblokken en belemmerende overtuigingen
  • 3e gesprek na 4-6 weken: begeleiden bij gewenste gewichtsverandering en/of lichaamssamenstelling en voedingspatroon, eventueel overleg fysiotherapeut
  • 4e gesprek na 3 maanden (einde intensieve begeleiding fysiotherapeut), begeleiding bij gestelde doelen, voortgang en doel komende 3 maanden
  • 5e gesprek, na weer 3 maanden: doornemen huidig voedingspatroon, bepalen lichaamssamenstelling, evalueren resultaat en gewenst doel op lange termijn; eindrapportage verwijzer
  • Bij voorkeur jaarlijkse follow up: 1-2 x per jaar (per kalenderjaar nieuwe verwijzing nodig voor zorgverzekering).


Fysiotherapie

Programma Fysiotherapie, Behandelplan - Duur

Bepalen
  • Ernst COPD in kwaliteit van leven
  • Ziekte-inzicht en informatievoorziening (is patiënt bekend met ademtechnieken en eventuele technieken voor het ophoesten van sputum)
  • Uithoudingsvermogen / VO2 max, dmv submaximale fietstest en/of 6MWT
  • Kracht bovenste en onderste extremiteit dmv 1RM testen
Taak fysiotherapeut
  • Geven van ademhalingsinstructies
  • Uitleg huf- en hoesttechnieken
  • Ziekte-inzicht vergroten door uitleg wat is COPD, wat kunnen patiënten zelf doen
  • Opstellen van trainingsprogramma met als doel VO2 max vergroten, spieruithoudingsvermogen vergroten en/of maximaalkracht vergroten, afhankelijk van uitkomst intake
  • Trainen in kleine groepjes met andere COPD-ers
Duur fysiotherapieprogramma

Het advies is (bij 6MWT onder norm en MRC gelijk of groter dan 2) gedurende 3 maanden bewegingsbegeleiding i.v.m. geleidelijke trainingsopbouw en gedragsverandering.

De opbouw is als volgt:
  • Week 1: 2 x intake
  • Week 2: 1 x uitleg ademtechnieken,
    1 x toewerken naar training
  • Week 3 t/m 9: 2 x per week trainingsopbouw
  • Week 10 t/m 12: 1 x per week stabiliseren
  • Week 13: eindtest en eindgesprek hoe verder..?
Bij voorkeur 3 maandelijkse follow-up om eventuele achteruitgang te signaleren en te behandelen.